Bukan Sekadar Melukis: Membantu Pelajar UniSZA Menyusun dan Menyampaikan Idea

Oleh Coach Amirul Iskandar Mannan
Yayasan Wiba Prima

Ada idea, tetapi sukar hendak menerangkannya?

Dalam kehidupan seorang pelajar, cabaran ini boleh muncul ketika menyiapkan tugasan, berbincang dalam kumpulan atau membuat pembentangan. Memahami sesuatu dalam fikiran sendiri tidak semestinya bermakna kita mudah menjelaskannya kepada orang lain.

Pada 20–21 Oktober 2026, Visual Leaders Student Edition di Universiti Sultan Zainal Abidin (UniSZA) memberi ruang kepada pelajar untuk meneroka satu pendekatan: menjadikan pemikiran lebih mudah dilihat melalui visual.

Bersama Dr. Ruzaimi Mat Rani, saya terlibat dalam latihan menggunakan pendekatan Visual Communication Through Freehand (VCTF).

Visual sebagai alat berfikir

Fokus latihan ini bukan pada menghasilkan karya seni yang sempurna.

Sebaliknya, lakaran dan simbol ringkas digunakan untuk membantu peserta menyusun idea serta menerangkan hubungan antara maklumat.

Satu anak panah boleh menunjukkan urutan. Beberapa kotak boleh membezakan kategori. Satu lakaran mudah boleh menjadi titik permulaan perbincangan.

Soalan utamanya bukan “Cantik tak lukisan saya?” tetapi “Adakah orang lain faham maksud saya?”

Bagaimana pelajar boleh menggunakannya?

Berikut ialah empat contoh aplikasi yang boleh dicuba dalam pengajian:

1. Nota ulang kaji
   Ringkaskan satu topik kepada idea utama, contoh dan hubungan antara konsep. Semak semula dengan bahan asal supaya fakta penting tidak tertinggal.

2. Perancangan tugasan
   Lakar struktur hujah atau langkah kerja sebelum mula menulis. Gunakan visual itu untuk mengenal pasti bahagian yang masih memerlukan maklumat.

3. Perbincangan kumpulan
   Bentangkan cadangan pada satu halaman supaya ahli kumpulan mempunyai rujukan bersama dan boleh menambah atau membetulkan idea.

4. Pembentangan
   Gunakan visual untuk menyokong penerangan, bukan sekadar menghias slaid. Pastikan setiap simbol dan lakaran mempunyai tujuan yang jelas.

Apa yang dikongsikan peserta?

Alhamdulillah, maklum balas peserta menyentuh beberapa tema: menjana dan menyusun idea, menzahirkan pemikiran melalui lukisan, berkomunikasi dengan lebih jelas serta melihat kaitannya dengan pembelajaran dan alam pekerjaan.

Ada juga peserta yang meminta program seperti ini diadakan lagi.

Maklum balas ini ialah petunjuk awal yang menggalakkan. Namun, ukuran seterusnya ialah penggunaan sebenar: adakah pelajar terus menggunakan pendekatan ini dalam nota, tugasan dan pembentangan mereka?

Cuba satu langkah kecil

Pilih satu topik yang sedang dipelajari. Terangkan pada satu halaman menggunakan perkataan penting, simbol dan lakaran ringkas.

Kemudian, minta seorang rakan menerangkan semula apa yang difahaminya. Bahagian yang mengelirukan ialah peluang untuk memperbaiki penerangan anda.

Terima kasih kepada UniSZA, Pusat Pemindahan Ilmu dan Pendidikan Berterusan (P2P), Dr Ruzaimi serta semua peserta atas kerjasama menjayakan program ini.

Tonton sorotan latihan dan maklum balas peserta:
https://youtu.be/kQV66TvMRXk

Berminat meneroka Visual Leaders untuk institusi atau organisasi anda? Hubungi Coach Amirul melalui saluran rasmi Yayasan Wiba Prima untuk perbincangan lanjut.